Tyszkiewicz Martyna kl.IIIb

Przysłowia ludowe


Zostały odtworzone przez Panie Rentę i Ewę Tyszkiewicz.
Opracowała Martyna Tyszkiewicz

O świętyach

1. Po świętem Rochu orz chłopie po trochu.
2. Na świętyj Anki chłodne wieczory i ranki.
3. Na świetnego Kazimierza wychodzi skowronek z perza.
4. Na świętego Kazimierza wiosna z zimą się zmierza.
5. Na świętyj Barbary mróz sanie na góre włóz.
6. Barbara po wodzie Boże Narodzenie po lodzie.
7. Na świętej Łucji nocy ujmie dnia przeżuci.
8. Na świętej Agnieszki pół zimy ciężkij.
9. Na świętego Andrzeja dziewcząt wróży dobra nadzieja.
10. Powiedział Bartek, że dziś tłusty czwartek, a Bartkowa obaczyła i pampuchów nacyniła.
11. Święty Michał jaskółki w wodę popychał.
12. Jak się święty Jan rozczuli to pada do Urszuli.
13. Święta Zofija kłosy wywija.
14. Gdzie święta Agata- bezpieczna tam chata.
15. Sól świętej Agaty od ognia strzeże chaty.
16. Chleb świętej Agaty od ognia strzeże chaty.
17. Na świętą Agatę wysusz na słońcu szmatę.
18. W święto Agaty wychodzą muchy zza łaty.
19. W dzień świętej Agaty, jeśli słonko zajrzy do chaty, to wiosenka na świat pogląda zza zielonej kraty.
20. Na święty Walenty uciekają z domu centy.
21. Święty Walenty połamie albo powstrzyma pręty.
22. Nadchodzi Walenty, rozpali serca ten święty.
23. Jak Walenty nie poleje to na wiosnę masz nadzieję.
24. Święty Walenty rad odmrozi pięty.

Na swięta


1. Jak w wigilię gwiazdy świeco kury dobrze jajka nieso.
2. Pogoda na wigilię Narodzenia do Nowego Roku się nie zmienia.
3. Wigilia jasna, święty Jan ciemny, obiecują rok przyjemny.
4. Gdy w Boże Narodzenie pola są zielone, na Wielkanoc będą śniegiem przywalone.
5. We wielkie dni kropi- dobrze się maja chłopi.
6. Jaka palmowa taka wielga.
7. Gdy na Gromnicę roztaje rzadkie będą urodzaje.
8. Gdy w Gromnicę pięknie wszędzie, tedy dobra wiosna będzie.
9. Gdy w Gromiczną jest ładnie, dużo śniegu jeszcze spadnie.
10. Na Gromiczną z dachów ciecze to zima się odwlecze.
11. Na Matki Boskiej Gromicznej jasno to w stodole ciasno.
12. Gromiczna pogodna będzie jesień dorodna.
13. Kiedy trzej królowie ciepełkiem obdarzą, to sobie gospodarze o wiosence gwarzą.
14. Noworoczna pogoda słońcu w lecie sił doda.

O miesiącach

1. Miesiąc styczeń czas do życzeń.
2. Gdy na początku lutego słonce świeci, wiosna tak szybko nie przyleci.
3. Gdy mróz w lutym długo trzyma, wtedy już nie długa zima, lecz gdy w lutym z dachów ciecze, zima długo się przewlecze.
4. By nie dokuczał luty, pal w kominie i miej kożuch suty.
5. W lutym muchy brzęczą, w marcu dęby jęczą.
6. Gdy wiatr ostry w lutym wieje to gospodarz dobrą ma nadzieję.
7. Luty stały- latem upały.
8. Luty najmniejszy, lecz najdokuczniejszy.
9. Luty- miesiąc bardzo zimny: pół zimowy, pół wiosenny.
10. W lutym wody wiele- w lecie głodne i ciele.
11. W marcu jak w garncu.
12. W marcu koty się parcu.
13. Ucieszył się starzec, że przeżył marzec. Baju! Baju! Umrzem i w maju.
14. Kwiecień plecień, bo przeplata trochę zimy trochę lata.
15. W maju jak w gaju.
16. Deszcz majowy bardzo zdrowy.
17. Lipiec przysiądzie na lipie, miodowym kwiatem posypie.
18. Na jesieni byle świnia się ożeni.
19. W adwencie same ziencie, w karnawale- nie ma wcale.
20. Nie widziała głowa słońca ogorzała od miesiąca.

Dotyczące ludzi

1. Czym skorupka za młodu nasiąknie tym na starość pachnie.
2. Jaka matka taka natka
3. Jaki owoc taka skórka. Jaka matka taka córka.
4. Jakie drzewo taki klin. Jaki ojciec taki syn.
5. Jak się kobiety nie bije to jej wątroba gnije.
6. Złej baletnicy przeszkadza rąbek spódnicy.
7. Głupich nie sieją sami się rodzą.
8. Głową mur nie przebijesz.
9. Strach ma wielkie oczy.
10. Kto, pod kim dołki kopie ten sam w nie wpada.
11. Przygarniał kocioł garnkowi, a sam był usmolony jak diabeł.
12. Jakby babka miała wąsy byłby z babki dziadek.
13. Brzuch mu do krzyża przyrósł.
14. Gdzie dwóch się bije tam trzeci korzysta.
15. Chudy jak chmielowa tyka.
16. Szewc w dziurawych butach chodzi.
17. Kto się sparzył na gorącym ten na zimne dmucha.

Dotyczące zwierząt

1. Żeby kózka nie skakała to by nóżki nie złamała.
2. Przyszła koza do woza.
3. Na pochyłe drzewo wszystkie kozy skaczą.
4. Koza z woza koniu lżej.
5. Wielka jak brzoza, a głupia jak koza.
6. Kruk krukowi oka nie wykole.
7. Diabli wzięli krowę niech wezmą i cielę.
8. Która krowa ryczy mało mleka daje.
9. Śpiewasz jak słowik, co konie dusi.
10. Masz śmiech jak świnia kaszel.
11. Myślał indor o niedzieli a w sobotę łeb ucięli.
12. Przeżywasz jak koń podorywkę.
13. Jedna jaskółka wiosny nie czyni.
14. Kto ma pszczoły ten ma miód, kto ma dzieci tan ma trud.

Dobre rady

1. Kto dobrze orze ten ma chleb w komorze.
2. Kto się nie leni temu się zieleni.
3. Kto dwa razy sieje ni razu nie zbiera.
4. Jak masz siano w kopie to się nie ciesz chłopie.
5. Szukać igły w stogu siana.
6. Pracuj, pracuj, a garb Ci sam urośnie.
7. Oszczędnością i pracą ludzie się bogacą.
8. Gdzie się z chęcią zejdzie praca tam się chojnie trud opłaca.
9. Jakie pieniądze taki towar.
10. Kupiłby wieś tylko pieniądze gdzieś….
11. Od grosza do grosza a będzie kokosza.
12. Od ziarnka do ziarnka, aż zbierze się miarka.
13. Zamienił stryjek siekierka na kijek
14. Jak Pan karze sługa musi.
15. Nie śpij, bo Cię okradną.
16. Kto rano wstaje temu Pan Bóg daje.
17. Śpiewać darmo boli gardło- nie ma się, co dziwić, żeby gardło nie bolało trzeba je oliwić.
18. Nie przebieraj Maryś żebyś nie przebrała, żebyś za kanarka wróbla nie dostała.
19. Oj nie majątek ważny i nie morgi Janie! Oj najważniejsze w życiu zawsze jest kochanie!
20. Gospodarka to kłopotarka.
21. Nie mów hop póki nie podskoczysz.
22. Nie śmiej się dziadku z czyjegoś upadku.
23. Prawda jak oliwa na wierzch wypływa.

O przyrodzie

1. Leniwy jak rzeka na nizinie.
2. Cicha woda brzegi rwie.
3. Przepad jak kamień w wodę.
4. Tonący brzytwy się chwyta.
5. Obchodzi go tyle, co zeszłoroczny śnieg na Syberii.
6. Rosną jak grzyby po deszczu.
7. Kto sieje wiatr ten zbiera burze.
8. Chwieje się jak trzcina na wietrze.
9. Porywać się z motyką na słonce.

O naszym regionie

1. Psary, Bartodzieje i Obryte to Kurpie zabite.
2. Olaboga co się dzieje? Za Psarami Bartodzieje.
3. Nasze Zambski to są skryte, ale najgorsze to jest Obryte.
4. Przyjechali Rozdzialiki do Cygan na parzaki.
5. Jesteś zawzięty jak Kurp.

Inne


1. Z pustego to i Salomon nie naleje.
2. Przelewać z pustego w próżne.
3. Uderz w stół a nożyce same się odezwą.
4. Dopóty dzban wodę nosi, dopóty się ucho nie urwie.
5. Przyszła kryska na matizka.
6. Gdzie drwa rąbio tam wiory lecą.
7. Czym chata bogata tym rada.